Bỏ qua đến nội dung
Menu
Xã Sà Phìn với dinh thự họ Vương trên đồi Rùa, đường 4C ở bên phải

Thành phố Hà Giang

Làng rêu Xà Phìn

Bản làng người Dao ẩn mình dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, nổi tiếng với những mái nhà sàn lợp lá cọ phủ rêu xanh cổ kính, rừng chè Shan tuyết và ruộng bậc thang tầng lớp.

Câu chuyện

Ẩn mình ở độ cao hơn 1.000 m dưới chân dải núi Tây Côn Lĩnh quanh năm mây phủ, bản Xà Phìn của người Dao áo chàm mang vẻ đẹp cổ tích với những nếp nhà sàn lợp lá cọ phủ rêu xanh mướt, rừng chè Shan tuyết cổ thụ trăm tuổi và những nương ruộng bậc thang chín muộn vào trung tuần tháng 10. Con đường bê tông vượt núi từ Phương Tiến lên bản có độ dốc cao và cua gấp, bạn nên đi xe máy số hoặc thuê ô tô gầm cao có tài xế bản xứ, bước đi nhẹ nhàng trên lối mòn đá và tận hưởng chén trà ấm bên khói bếp lam chiều.

Trong bài viết này

Nằm ở độ cao hơn 1.000 m so với mực nước biển dưới chân dải Tây Côn Lĩnh mây phủ, Xà Phìn là một bản làng người Dao áo chàm thanh bình thuộc vùng TP Hà Giang. Thường được những người yêu cảnh sắc ví von như một "Hoàng Su Phì thu nhỏ" nằm cách trung tâm thành phố chỉ chừng một giờ chạy xe, mảnh đất này giữ trọn vẻ đẹp hoang sơ và nhịp sống chậm rãi tĩnh tại, tách biệt hẳn khỏi những cung đường phượt đông đúc.

Mái cọ rêu phong cổ kính

Dấu ấn độc đáo nhất làm nên linh hồn của Xà Phìn chính là những nếp nhà sàn truyền thống. Đồng bào Dao nơi đây lợp nhà bằng những lớp lá cọ dày dặn. Dưới khí hậu ẩm ướt, sương mây bao bọc quanh năm của núi rừng Tây Côn Lĩnh, qua năm tháng, những mái lá cọ dần được bao phủ bởi những thảm rêu xanh rì mướt mát. Vào buổi sớm mai, khói bếp lam chiều luồn qua kẽ rêu bay lên quyện cùng làn mây bảng lảng tạo nên một khung cảnh huyền ảo tựa như bước ra từ câu chuyện cổ tích.

Rừng chè Shan tuyết cổ thụ

Bao bọc quanh bản là những gốc chè Shan tuyết cổ thụ trăm tuổi thân mốc thếch bám đầy địa y. Bao đời nay, người dân Xà Phìn vẫn trèo lên những cây chè cổ thụ cao vút để hái từng búp trà ngậm sương non mịn lông tơ trắng, sao thủ công trên chảo gang đượm mùi củi rừng để cho ra thứ nước trà vàng óng mật ong đượm vị ngọt hậu sâu lắng.

Bốn mùa dưới bóng núi Tây Côn Lĩnh

Khí hậu mát mẻ và độ ẩm cao quanh năm tạo nên cảnh sắc bốn mùa độc đáo ở Xà Phìn:

  • Mùa xuân (Tháng 1 đến Tháng 3): Mùa sương mây bao phủ đại ngàn, những cây chè Shan tuyết cổ thụ đâm chồi nảy lộc với lớp lông tơ trắng mịn. Đồng bào Dao bắt đầu thu hái lứa chè búp xuân đầu năm thơm ngát.
  • Mùa hè (Tháng 4 đến Tháng 6): Tiết trời mát lạnh dễ chịu như một tiểu Sa Pa giữa lòng Hà Giang. Thảm rêu xanh trên các mái nhà lá cọ phát triển dày dặn và xanh mướt nhất sau những cơn mưa rừng.
  • Mùa vàng chín muộn (Tháng 7 đến Tháng 10): Khác với các thung lũng đá vôi gặt sớm, ruộng bậc thang Xà Phìn cấy muộn và ngả sắc vàng rực rỡ nhất vào trung tuần tháng 10. Sắc vàng của lúa uốn lượn bên sắc xanh của rừng chè cổ thụ tạo nên bức tranh phong cảnh hữu tình.
Đồi Rùa ở Sà Phìn, quốc lộ 4C ở bên trái

Đồi Rùa ở Sà Phìn, quốc lộ 4C ở bên trái

  • Mùa đông sương giăng (Tháng 11 đến Tháng 12): Mùa đông nhiệt độ hạ thấp, sương mù bảng lảng cả ngày. Những nếp nhà sàn rêu phong ấm cúng với bếp lửa củi đượm than hồng, người dân quây quần bên ấm trà Shan tuyết đậm đà và chõ xôi ngũ sắc nghi ngút khói.

Mùa vàng trên nương dốc

Khác với các thung lũng dọc cung Loop, lúa ở Xà Phìn thường cấy muộn và chín rộ vàng vào khoảng trung tuần tháng 10. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn tầng tầng lớp lớp men theo sườn dốc đứng, tựa như những dải lụa vàng óng ả vắt ngang đại ngàn xanh thẳm.

Nguyên tắc an toàn và ứng xử khi thăm bản

Bản Xà Phìn là không gian sống yên bình của bà con người Dao thuần nông:

  • Lưu ý tay lái trên đường đèo dốc: Đoạn đường bê tông từ ngã ba Phương Tiến leo lên bản dài gần 10 km có độ dốc cao và cua gấp liên tục; hãy đi xe máy số ở số 1 hoặc số 2, tuyệt đối không đi xe ga hoặc thả trôi xe.
  • Bảo vệ thảm rêu tự nhiên trên mái nhà: Không tự ý trèo lên mái nhà hoặc hái, bóc các mảng rêu cổ kính; đây là vẻ đẹp tự nhiên được bồi đắp qua hàng chục năm của bà con.
  • Tôn trọng không gian gia đình: Bước đi khẽ khàng trên đường đá liên thôn, mỉm cười chào các cụ già và xin phép trước khi chụp ảnh chân dung người dân bản địa.

Lưu ý thực địa

  • Giữa tháng 10 là thời điểm ruộng bậc thang chín rộ vàng óng ả đẹp nhất trong năm.
  • Đường bê tông từ Phương Tiến lên bản khá dốc và hẹp; nên đi xe số về số thấp hoặc ô tô gầm cao.
  • Khí hậu vùng núi cao sáng sớm khá lạnh và ẩm ướt; hãy mang theo áo khoác nhẹ và giày đi bộ có độ bám tốt.

Góc nhìn văn hóa liên quan

Cao nguyên đá Đồng Văn: danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO có ý nghĩa gì với chuyến đi

Phần lớn cung Hà Giang đi qua một Công viên địa chất toàn cầu UNESCO rộng 2.356 km². Danh hiệu ấy nghĩa là gì, bạn sẽ thấy gì, và nên đi thế nào cho đúng.

Hỏi đáp thực tế trước khi lên đường

Điểm đặc biệt nhất ở làng Xà Phìn là gì?

Nét độc đáo nhất ở Xà Phìn là những mái nhà sàn lợp lá cọ phủ đầy rêu xanh mướt quanh năm dưới chân núi Tây Côn Lĩnh, cùng ruộng bậc thang chín muộn vào tháng 10 và rừng chè Shan tuyết cổ thụ.

Đường lên làng Xà Phìn có khó đi không?

Đường lên bản đã được đổ bê tông nhưng dốc cao và hẹp với nhiều khúc cua gắt. Bạn nên sử dụng xe máy số hoặc thuê ô tô gầm cao có tài xế bản xứ giàu kinh nghiệm để đảm bảo an toàn.

Gần đây

Tác giả: · Nguồn: · Giấy phép:

Bấm vào ảnh để xem ghi công và nguồn đầy đủ