Sông Nho Quế & hẻm Tu Sản

Từ đường trên Mã Pí Lèng, bạn nhìn thẳng xuống hẻm Tu Sản và thấy Nho Quế chỉ là một dải xanh ngọc mỏng manh, xa tít bên dưới. Hẻm vực sâu khoảng 800 mét từ mặt đường xuống sông, và màu nước — xanh lục nhạt trong vắt — trông gần như không thật giữa những vách đá vôi xám. Đây là một trong những hẻm vực sâu nhất Đông Nam Á, đồng thời là ranh giới giữa Hà Giang và Cao Bằng.

Một con đường dốc hẹp uốn xuống từ đường chính về phía sông. Đường hẹp, có đoạn xấu, và tụt nhanh — nếu đi xe máy, hãy cài số 1 và chú ý sỏi rời, nhất là mùa mưa. Dưới bến, các chủ thuyền chở khách đi dọc sông, đưa bạn vào lòng hẻm vực nơi vách đá dựng hai bên và ánh sáng lọt xuống thành từng vệt. Chuyến thuyền ngược dòng yên tĩnh và chậm rãi, và bạn chỉ thật sự cảm nhận được quy mô nơi đây khi ở bên trong nó.

An toàn trên sông rất quan trọng. Sau các sự cố những năm trước, năm 2026 tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị chở khách phải đảm bảo tất cả hành khách mặc áo phao suốt chuyến đi. Hãy mặc áo phao đúng cách — cài khóa, không khoác hờ trên vai — và ngồi yên trên thuyền. Sông phẳng lặng phần lớn trong năm, nhưng sau mưa lớn nước dâng và dòng chảy mạnh hơn; trong điều kiện đó, hãy hỏi trước xem thuyền có chạy không trước khi xuống, vì xuống tới bến mà không có thuyền thì phải leo ngược lên.

Chuyến thuyền kéo dài khoảng 30 đến 45 phút. Giá tính theo thuyền, không theo người, nên đi nhóm nhỏ có thể chia nhau. Giá được niêm yết tại bến nhưng có thể khác nhau — thỏa thuận giá trước khi lên thuyền và xác nhận đi đoạn nào (có chuyến đi sâu hơn vào hẻm vực).

Nếu không muốn đi thuyền, chỉ riêng đường xuống đã đáng để ngắm cảnh từ bờ sông. Nhưng hãy tự đánh giá sức mình cho đường leo lên — đường lên cao nhanh, và giữa trưa nóng thì đi xe máy vất vả, đi bộ thì rất mệt.

Ánh sáng đẹp nhất trong hẻm vực là buổi sáng, khi mặt trời đã đủ cao để chiếu xuống mặt nước nhưng chưa làm phẳng màu sắc. Đầu giờ chiều, bóng lấp đầy lòng hẻm và màu xanh ngọc nhạt đi. Nếu đi từ Đồng Văn về Mèo Vạc, thời gian rất hợp — bạn tới Mã Pí Lèng vào cuối buổi sáng và có thể xuống khi ánh sáng còn đẹp.